2026-02-13

Kürdistan’daki bazı siyasi parti ve dernekler, 1925 Kürt Ulusal Hareketi’nin 101. yıl dönümü vesilesiyle ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada, Şeyh Said ve dava arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması çağrısı yinelendi.

Diyarbakır’da bir araya gelen Bağımsız Gençlik Platformu (PCS), Kürdistan Demokrat Partisi-Bakur (PDK-Bakur), PÊLKURD, Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK), Kürdistan Yurtseverler Partisi (PWK) ve bağımsız şahsiyetler; 13 Şubat 1925’te başlayan hareketin yıl dönümünde Şeyh Said Efendi, Cibranlı Halid Bey, Yusuf Ziya Bey ve Seyyid Abdülkadir gibi öncü isimleri andı.

Ortak metinde, “1925 Kürt Ulusal Hareketi’nin tesadüfi bir olay olmadığı, 20. yüzyılın başından itibaren gelişen Kürt siyasal bilincinin ve Kürdistan Teali Cemiyeti gibi örgütlenmelerin tarihsel bir devamı olduğu” vurgulandı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"1925 Ulusal Hareketi, her ne kadar hazırlıklar tamamlanmadan başlamış olsa da Kürt milletinin kendi kendini yönetme iradesinin tarihsel bir ifadesi olmuştur. Kısa sürede geniş bir coğrafyaya yayılan bu hareket bastırılmış; ardından Şark İstiklal Mahkemeleri eliyle idamlar ve sürgünler yaşanmıştır. Bu süreç Kürt siyasal hafızasında derin bir iz bırakmıştır."

Açıklamada, “aradan geçen bir asra rağmen inkar ve baskı politikalarının farklı biçimlerde devam ettiği” savunuldu.

Kürt meselesinin yalnızca idari düzenlemelere indirgenemeyeceği ifade edilerek, çözümün uluslararası hukuk zemininde ve meşru hakların tanınmasıyla mümkün olacağı kaydedildi.

Kürdistani dernek, platform ve partiler, güncel sorumluluklarına dair şu vurguyu yaptı:

"1925 hareketinin bıraktığı miras bizlere yalnızca anma sorumluluğu değil, aynı zamanda birlik ve ortak akıl üretme sorumluluğu yüklemektedir. Farklı Kürdistani siyasal dinamiklerin, entelektüellerin, gençlik ve kadın oluşumlarının ulusal-demokratik iş birliği her zamankinden daha fazla önem kazanmıştır."

Mezar yerleri için Türkiye’ye çağrı

Açıklamanın sonunda, Türkiye devletine tarihi bir çağrıda bulunularak, Kürt toplumunun önemli şahsiyetlerinin mezar yerlerinin açıklanması talep edildi:

"Şeyh Said ve 46 arkadaşının, Cibranlı Halid Bey ve Yusuf Ziya Bey’in, Seyid Rıza ve arkadaşlarının, Said-i Nursi’nin ve mezar yerleri gizli tutulan tüm Kürt ileri gelenlerinin mezar yerlerinin açıklanması çağrımızı yineliyoruz."

İmzacılar:

Bağımsız Gençlik Platformu (PCS)

Kürdistan Demokrat Partisi-Bakur (PDK-Bakur)

PÊLKURD

Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK)

Kürdistan Yurtseverler Partisi (PWK)

Bağımsız Şahsiyetler

Rudaw