2026-07-01

‘Sürecin başarısı için operasyonlar durmalı’

Barış İnşa Takımları (CPT) Irak Temsilcisi Kamaran Osman’a göre, Türkiye son 40 yılda Federe Kürdistan Bölgesi’nde 1.192 köyü boşalttı ve bunların yaklaşık 600’ü hala yasaklı, diğerlerine ise kısıtlı izinle gidilebiliyor. Türkiye’nin bölgede 132 üssünün bulunduğunu aktaran Osman, “Türkiye bir an önce Kürdistan bölgesindeki operasyonları durdurmalı. Barış sürecinin başarıya ulaşması için bunu yapmalı” dedi.

Kürt meselesinin çözümüyle ilgili devam eden sürece rağmen Türkiye’nin Federe Kürdistan Bölgesi’ndeki askeri varlığı ve ortaya çıkan ihlallerle ilgili Barışı İnşa Takımları (Community Peacemaker Team-CPT İraqî Kurdistan) Irak Temsilcisi Kamaran Osman dikkat çekici veriler paylaştı.

Mezopotamya Ajansı’ndan (MA) Emrullah Acar’ın haberine göre, Türkiye’nin askeri operasyonları nedeniyle son 40 yıldır Federe Kürdistan Bölgesi’nde 1.192 köy boşaltıldı. Türkiye’nin bölgede 132 askeri üs bölgesi bulunuyor ve kimi köylere izinlerle kısıtlı dönüş sağlansa da yaklaşık 600 köy hala yasaklı. Bu köylerde yaşayan yurttaşların geri dönme talebi ise “güvenlik” iddiasıyla engelleniyor.

MA’nın haberinde, birçok köye giden yollarda “kontrol” noktaları kuran askerlerin, yoldan geçenlere Genel Bilgi Taraması (GBT) uyguladığı ve ardından geçişlere izin verdiği kaydedildi. Son olarak Kürdistan Bölgesi’nin Zaxo kentindeki 21 köyde yurttaşların geçişinin engellediği ve boşaltılan evlerinin tahrip edildiği belirtildi.

9 KÖYE ŞARTLI DÖNÜŞ

Türkiye’nin son olarak Zaxo’da yasakladığı 21 köyden 9’una 6 şartla dönüşe izin verdiğini belirten Osman, “Bu köylerden 2’si Hristiyanlara, geri kalanları Müslümanlara ait köyler. Sadece sabah 06.00 ile akşam 19.00 saatleri arasında girebilirler. Hiçbir köylü, av tüfekleri de dahil olmak üzere herhangi bir silah veya kesici alet taşıyamaz. Köylüler yalnızca günlük ihtiyaçlarını karşılayacak kadar yiyecek götürebilir. Türkiye’ye ait kontrol noktalarından geçerken tüm kimlikler toplanıyor ve GBT yapılıyor. Araç şoförleri akşam herkesin geri dönmesinden sorumlu. Geçmişte gerillalar (PKK) ile temasta olan köylüler ise tutuklanıyor” dedi.

‘YETKİLİLER SESSİZ’

Konuya dair Federe Kürdistan Bölgesi ve Irak hükümeti yetkililerinin sessizliğini koruduğuna dikkati çeken Osman, şunları dile getirdi:

“Şu ana kadar resmi bir açıklama yok. Şu an tarlaların ekilmesi, meyvelerin toplanmasının zamanı. Sulama yapma zamanı. Daha önce Federe Kürdistan Bölgesi yetkilileri halka köylerine gidebileceklerini söyledi ancak giden halk, Türkiye’nin kontrol noktaları ile karşı karşıya kaldı ve köylerine giremedi. Kürdistan hükümetinin Türkiye ile yaptığı görüşme sonrası bazı köylere kısıtlı olarak giriş yapılması izni verildi.”

‘TÜRKİYE BU SÜREÇTE BÖLGEDE DAHA ÇOK YAYILDI’

Federe Kürdistan Bölgesi’nde 1.192 köyde geri dönüşlerin engellendiğini belirten Osman, yaklaşık 600 köyde hiçbir şekilde geri dönüşlere izin verilmediğini kaydetti. Abdullah Öcalan’ın başlattığı Kürt meselesiyle ilgili Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin köylerine geri dönmeyi bekleyen on binlerce insana umut olduğunu kaydeden Osman, “Ancak bu süreç daha Federe Kürdistan Bölgesi’ne ulaşmadı. Güney Kürdistan’da, Türkiye’nin 132 tane askeri üs bölgesi var. Barış sürecinde bu askeri üsler daha da genişletildi. Türkiye bu süreçte daha çok Kürdistan bölgesine yayıldı. Bundan kaynaklı halkın kaygıları var. Burası bizim toprağımız. Halkımız kendi toprağında yaşamak istiyor. Burası Türkiye’nin toprakları değil. Halk Türkiye’nin varlığı nedeniyle kendi köylerine dönemiyor” ifadelerini kullandı.

‘IRAK’IN BAĞIMSIZLIĞI AYAKLAR ALTINDA’

Irak hükümetinin kendi toprakları üzerinden yayılan Türkiye varlığına karşı harekete geçmemesine de değinen Osman, şöyle devam etti:

“Irak hükümetinin bağımsızlığı tamamen ayaklar altında. Türkiye dilediği her yerde kontrol noktası kuruyor ve Irak vatandaşlarına GBT yapıyor. Bazı köyler 40 yıldır boşaltılmış durumda. Köylüler köylerine dönmek istiyor. Geçimlerini tarım ve hayvancılık ile sağlıyorlar. Yakın zamanda boşaltılan köylerde bulunan evler Türkiye askerleri tarafından talan edildi. Evler bombalanmış durumda. Yeniden bir inşaya ihtiyaç var. Türkiye bir an önce Kürdistan bölgesindeki operasyonları durdurmalı. Barış sürecinin başarıya ulaşması için bunu yapmalı. Başûr’da (Federe Kürdistan) köyünden çıkmak zorunda bırakılan herkes köyüne dönebilmeli. Savaş ve çatışmalar nedeniyle Federe Kürdistan Bölgesi’ne sığınmak zorunda bırakılmış Bakûr Kürdistanından herkesin evlerine dönmesi de sağlanmalı.”

Nûmedya24