2025-04-11

Aralarında PYD ile Barzani'ye yakın ENKS'nin de bulunduğu Suriyeli Kürt grupların Suriye'de federal sistem talebi üzerinde uzlaştıkları, bu talebin kısa süre içinde resmen açıklanacağı bildirildi.

Suriye'de Beşar Esad rejiminin Aralık ayında devrilmesinin ardından yeni yönetimle bir anlaşma imzalayan Kürtler ilk kez federalizm talebini gündeme getirmeye hazırlanıyor.

Suriye'de 14 yıllık iç savaş döneminde ülke topraklarının dörtte birini ele geçiren Kürtler, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi (KDSÖY) adı altında bir yapı oluşturmuştu. Omurgasını Türkiye'nin terör örgütü olarak gördüğü YPG'nin oluşturduğu ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri geçen ay, Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile bir mutabakat imzalamış ve özerk yönetime bağlı yapıların ve silahlı güçlerin merkezî yönetime katılmasında uzlaşılmıştı. Ancak Kürt gruplar uzlaşma sonrasında Suriye'deki yönetimin, verilen sözlere rağmen Suriye'nin çoğulcu yapısını göz ardı ettiği eleştirilerini dile getirmişti.

PYD ve ENKS'den "ortak siyasî vizyon"

Reuters haber ajansına konuşan Suriyeli Kürt kaynaklar, KDSÖY'ün de aralarında bulunduğu rakip Kürt oluşumların geçen ay federalizmi de içeren ortak bir siyasi vizyon üzerinde uzlaşmaya vardıklarını bildirdi. Söz konusu toplantının Türkiye'nin terör örgütü olarak gördüğü PYD ile Kuzey Irak'taki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) desteğiyle kurulan Suriye Kürt Ulusal Konseyini (ENKS) bir araya getirdiği belirtiliyor. Türkiye'nin Kuzey Irak'taki KDP'nin yönetimindeki Barzani ailesiyle yakın ilişkileri bulunuyor.

KDSÖY'ün üst düzey yetkililerinden Badran Jia Kurd, uzlaşmanın Suriye'de bölgesel özerklik ve askerî yapılara izin verecek bir federal sistem talebini içerdiğini belirterek, ortak siyasî vizyonda "federal, çoğulcu, demokratik parlamenter sistem" vurgusu yapıldığını kaydetti.

"Bölgesel güvenlik güçleri" talebi

Suriye'de her bölgenin "idarî, siyasî ve kültürel özelliklerinin korunmasının" temel bir konu olduğunu belirten Kurd, bunun "bölge içinde yerel yasama konseyleri, bölgesel işleri yönetecek idarî yapılar ve bunlara bağlı iç güvenlik güçlerini gerekli kıldığını" söyledi. KDSÖY yetkilisi, bu unsurların Suriye'nin anayasal çerçevesinde yer alması gerektiğine de vurgu yaptı.

KDSÖY, önceki açıklamalarında federalizm kelimesini hedef olarak telaffuz etmekten kaçınmış, bunun yerine ademi merkeziyetçilik taleplerini dile getirmişti. Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, şimdiye kadarki açıklamalarında federal sisteme karşı olduğunu her fırsatta dile getirmişti.

Nisan sonunda resmen açıklanması bekleniyor

Barzanilerin desteklediği ENKS'nin eski başkanı Süleyman  Oso, "ortak Kürt siyasî vizyonunun, Nisan ayı sonunda yapılacak bir konferansta resmen açıklanmasını beklediğini" kaydetti. Esad rejiminin devrildiği Aralık ayından bu yana Suriye'de yaşanan gelişmelerin pek çok Suriyeli'nin federal sistemi en iyi çözüm olarak görmesine yol açtığını kaydeden Oso, "Suriye, farklı etnik köken, din ve mezhepten insanların yaşadığı bir ülke. Suriye'nin birliğini korumak için en iyi çözümün federal sistem olduğuna inanıyoruz. Şam'a gittiğimizde tabii ki görüş ve taleplerimizi gündeme getireceğiz" dedi.

DW