2026-01-12

Maïa de la Baume

Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, İranlı yetkililerin protestocuları öldürmesi halinde “çok sert şekilde karşılık vereceklerini” söylemişti.

Avrupa Birliği’nin dış politika sorumlusu Kaja Kallas, İran’da yaklaşık iki hafta önce başlayan protestolara yönelik sert müdahalelerin ardından Tahran’a yönelik yeni yaptırımlar önermeye hazırlanıyor.

Kallas, Alman Welt gazetesi ve POLITICO’ya verdiği demeçte, “Rejimin protestoculara yönelik acımasız baskısına yanıt olarak ilave yaptırımlar önermeye hazırım,” dedi. Bu adımların, İran’a karşı halihazırda yürürlükte olan kapsamlı yaptırım rejimini tamamlayacağını belirtti.

Kallas’ın açıklamaları, 28 Aralık’ta İran riyalinin çöküşüyle başlayan gösteriler sonrası can kaybının artmaya devam ettiği bir dönemde geldi. ABD merkezli Human Rights Activists News Agency’nin verilerine göre, iki haftalık protestolar süresince 10 bini aşkın kişi gözaltına alındı. Bildirilen ölümler arasında 48 güvenlik görevlisi ve 496 gösterici bulunuyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’in durumu “yakından izlediğini” söylerken, Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola da X hesabından yaptığı paylaşımda “Avrupa sorumluluğunu kavramalı ve harekete geçmeli,” ifadelerini kullandı.

AB, bugüne kadar İran’a karşı ciddi insan hakları ihlalleri, nükleer faaliyetler ve Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşa verilen askeri destek gerekçeleriyle geniş kapsamlı yaptırımlar uyguladı. Bu çerçevede çoğunluğu seyahat yasağı ve mal varlığı dondurma kararlarından oluşan yaptırımlar kapsamında 230’dan fazla İranlı yetkili ve 40’tan fazla kurum hedef alındı. Yaptırım listesinde İçişleri Bakanı Ahmed Vahidi ile Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) mensupları da yer alıyor.

AB’nin mevcut krize yaklaşımı ise ABD’den gelen askeri müdahale söylemleriyle keskin bir tezat oluşturuyor. ABD Başkanı Donald Trump, İranlı yetkililerin protestocuları öldürmesi halinde “çok sert şekilde karşılık vereceklerini” söylemişti. Henüz kesin bir karar alınmış olmasa da Amerikan basını, Trump’ın İran’a yönelik olası yeni askeri seçenekler konusunda bilgilendirildiğini aktarıyor.

Euronews