8/12/2024 2:29:49 PM

Munzur ve Pülümür'de kirlilik

Munzur ve Pülümür nehirlerindeki kirlilik uzun zamandır gündemde. Ancak Dersimliler, bu nehirlerin inançlarında kutsal olduğunu belirtip sadece çevresel değil kültürel bir tahribat olduğunu söylüyor.

Duygu Kıt

Dersim suyun kutsal olduğu bir coğrafya olarak hem inanç kültürü hem de zengin biyolojik çeşitlilik açısından değerli bir yerde duruyor. Fakat son yıllarda Munzur ve Pülümür nehirlerine atık sular, bırakılan hayvan dışkıları ve kanalizasyon bırakıldığı belirtiliyor.

Özellikle Munzur suyunun kutsal kabul edildiği Dersim’de ve Alevilik inancında suyun kirletilmesine tepki gösterilirken Dersimliler yetkililerin önlem almasını, bölgede yaşayanların ise duyarlı olmasını istiyor.

‘SULARIN KİRLETİLMESİ İNANÇSAL YOZLAŞMANIN VE DUYARSIZLAŞMANIN SONUCU’

Dersim’de kutsal mekanlar ağaç, su, ateş ve dağ olarak çeşitlendirebilir. Su kaynaklarına saygı duyulduğunu, geçmişte suya girilmediğini belirten Demokratik Alevi Dernekleri Eş Genel Başkanı Kadriye Doğan, kutsal değerlerin kirletilmesinin ve çevre kirliliğinin inançsal yozlaşma ve duyarsızlaşmanın bir sonucu olduğunu belirtti. “Munzur ve Pülümür’ün artarak kirletilmesine karşı sularımızı ve doğamızı korumak en önemli sorumluluğumuzdur” diyen Doğan şunları söyledi:

“Dersim coğrafyası Rea-Haq coğrafyasıdır. Bizde doğanın dört elementi olan hava, su, güneş ve toprak kutsaldır. Su kutsaldır, kirletilmez. Toprak kutsaldır; zehirlenmez, maden aramasıyla, işletmelerle toprağın kirletilmesi kabullenilmez. Munzur ve Pülümür nehirleri bizlerin kutsallarıdır. Asırladır adaklar adanır, dualar edilir bu nehirlere. Ama bugün Munzur ve Pülümür vadilerine kanalizasyon atığı ve başka atıklar bırakılıyor. Egemenler de bir yandan madenlerle, barajlarla coğrafyayı kirleterek insanların kutsiyetini yok etmeye çalışıyor. Asırladır getirdiğimiz evrenle ikrarlı olma halimiz ahlaki ve özgür yaşamın temelidir. Bu sorumluluğu hakkıyla yerine getirmek zorundayız.”

‘İNANCIMIZIN KORUNMASINI İSTİYORSAK DOĞAMIZI KORUMALIYIZ’

Munzur ve Pülümür vadileri geçtiğimiz yıl ‘Korunacak Nitelikli Alan’ ilan edildi. Birçok yaban hayvanına, bitki çeşitliliğine ve endemik türe hayat veren nehirlerin kirletilmesinin ekolojik yıkımı hızlandırdığını belirten Dersim Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Ali Rıza Bilir, “Herkesten duyarlılık istiyoruz, suyun daha fazla kirlenmesine izin verilmemesi gerekiyor" dedi.

Bilir şunları ifade etti: “Munzur ve Pülümür vadilerimiz ne yazık ki kanalizasyon ve tesis atıkları ile kirletiliyor. Her iki vadiye kanalizasyon akıtılması bütün bir akarsuyun ekosistemine ve kültür mirasımıza zarar vermektedir. İnsan dışkısından kaynaklı ağır bir tahribat oluşuyor şu anda. Uğruna mücadele ettiğimiz coğrafyamızı korumak bizim temel görevlerimiz arasındadır. Her iki nehrin kenarında yapılanmaya giden bütün iş yerleri derhal kapatılmalıdır. İnsanımızın kamp kurmaları engellenmelidir. İşletmeciler daha fazla duyarlı olmalıdır. Bu nedenle tüm Dersimli hemşehrilerimize, dostlarımıza Dersim Dernekleri Federasyonu olarak açıktan çağrımız var. Eğer kültürümüzün, dilimizin, inancımızın devam etmesini istiyorsak ilk işimiz, doğamızın korunmasına yardımcı olmaktır.”

Duvar